Türkiye'de yürürlükte olan "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik", can ve mal güvenliğini sağlamak adına yapı malzemelerine çok sıkı kurallar getirmektedir. Özellikle son yıllarda yaşanan büyük cephe yangınları (örn. Grenfell Tower veya yüksek katlı rezidans yangınları), dış cephede kullanılan malzemelerin önemini bir kez daha ortaya koymuştur.
Yangın Bariyeri Nedir?
Yangın bariyeri, cephedeki EPS mantolamanın arasına belirli aralıklarla yatay olarak yerleştirilen A1 sınıfı yanmaz Taşyünü şeritleridir. Alt kattan çıkan alevler dış cepheden yukarı tırmanırken bu taşyünü bariyere çarpar ve daha fazla yükselemez.
Nereye ve Nasıl Uygulanır?
- Pencere Üstleri: Ev içi yangınlarında alevler camları patlatarak dışarı çıkar ve üst katın camına doğru ilerler. Bunu kesmek için her pencerenin üst lentosuna (çevresine) en az 30 cm genişliğinde taşyünü levhalar döşenir.
- Kat Aralarında Sürekli Şerit: Yönetmelik gereği, 28.5 metreden düşük binalarda EPS kullanılsa dahi, her iki katta bir (yaklaşık 6 metrede bir) tüm binayı çepeçevre saran en az 30 cm eninde yatay bir taşyünü şeridi dönülmelidir.
Bu uygulama yapılmadığı takdirde hem yapı ruhsatı/iskan alınmasında sorun yaşanır hem de olası bir faciada hukuki sorumluluk doğar.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.