Yalıtım sektöründe sıkça sorulan ve zaman zaman hatalı uygulamalara neden olan kritik bir konu: Taşyünü temel ve perde izolasyonunda, yani toprağın altında kullanılabilir mi?
Kısa Cevap: Kesinlikle Hayır!
Taşyünü mükemmel bir ısı ve ses yalıtkanı, eşsiz bir yangın bariyeri olmasına rağmen, yapısal karakteristiği gereği kapiller (kılcal) boşluklara ve lifli bir dokuya sahiptir. Su itici (hidrofobik) maddelerle emprenye edilmiş olsa da, toprak altında sürekli suya, yüksek hidrostatik basınca ve zemin nemine maruz kalması durumunda performansı düşer.
Neden Kullanılamaz?
Toprak altında sürekli suya maruz kalan taşyününün lifleri arasındaki hava boşlukları (ki ısı yalıtımını sağlayan asıl unsur durgun havadır) zamanla su ile dolabilir. Su yalıtkan değil, iletken bir maddedir. Su ile dolan taşyünü levha, yalıtım özelliğini kaybedeceği gibi ağırlığı artarak sisteme zarar verebilir.
Doğru Malzeme Nedir?
Toprak altında kalan temel bohçalama, bodrum perde duvarları ve ters çatı detaylarında %100 kapalı hücre yapısına sahip, suyu kesinlikle emmeyen XPS (Ekstrüde Polistiren) köpükler kullanılmalıdır. XPS, hem suya karşı dirençlidir hem de toprak yüküne (basıncına) dayanacak kadar serttir.
Özet
Toprak üstü dış cephelerde, çatılarda ve ara bölmelerde nefes alma, yanmazlık ve ses yalıtımı için daima Taşyünü; toprak altında, su içinde kalacak detaylarda ise daima XPS tercih edilmelidir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.