Modern iç mimaride mekanları bölmek için en hızlı, ekonomik ve pratik çözüm Alçıpan (Kuru Duvar) Sistemleri'dir. Ancak sadece profillerin iki yüzüne alçıpan vidalanarak oluşturulan duvarlar, adeta bir davul gibi davranarak sesi doğrudan yan odaya iletir. Bu sorunu çözmenin tek yolu duvar boşluğuna Taşyünü yerleştirmektir.
Hangi Yoğunluk Tercih Edilmeli?
Alçıpan duvar aralarında genellikle 40 kg/m³ veya 50 kg/m³ (dansite) yoğunluğundaki taşyünü levhalar tercih edilir. Çünkü bu yoğunluk seviyesi, hem sesi sönümleyecek kadar iyi bir lif yapısına sahiptir hem de profil aralarına sıkışacak kadar esnektir. Çok yüksek dansiteli levhaların (150 dansite vb.) ara bölmelerde kullanılması hem maliyetlidir hem de esnek olmadıkları için profiller arasına tam oturmaz, boşluklar kalmasına neden olur.
Uygulama Adımları
Taşıyıcı U ve C profiller zemine, tavana ve yan duvarlara sabitlendikten sonra, profillerin tek yüzüne alçıpan levhalar vidalanır. Oluşan bu açık boşluğa (genellikle 5 cm veya 7.5 cm profil boşluğuna göre) taşyünü levhalar sıkıca yerleştirilir. Profil aralarında boşluk kalmaması çok önemlidir, aksi takdirde "ses köprüleri" oluşur. Daha sonra diğer yüzeye de alçıpan vidalanarak duvar kapatılır.
Yangın Dayanımı
Özellikle yangına dayanıklı kırmızı alçıpan (FR) ile birlikte kullanılan taşyünü (A1 yanmaz), şaft duvarları ve kaçış koridorlarında yangının diğer odalara yayılmasını 1 ila 2 saat arasında geciktirerek hayati bir güvenlik kalkanı oluşturur.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.