Taşyünü genellikle levha (plaka) formunda bilinse de, özellikle çatı aralarında kullanılmak üzere rulo formunda üretilen çeşidine Taşyünü Şilte adı verilir. Genellikle düşük yoğunluklu (30 - 40 kg/m³) ve esnek bir yapıya sahip olan bu malzeme, uygulanması en kolay yalıtım ürünlerinden biridir.
Kullanılmayan Çatı Arası Yalıtımı
Binalardaki ısı kayıplarının en büyük kısmı çatılardan gerçekleşir. Eğer çatınız "kullanılmayan çatı arası" ise (yani eşya depolanmıyor veya üzerinde yürünmüyorsa), zemin üzerine doğrudan taşyünü şilte serilmesi en ekonomik ve etkili yalıtım yöntemidir.
Uygulamada Nelere Dikkat Edilmeli?
- Kesintisiz Serme: Şilteler yan yana serilirken aralarında boşluk bırakılmamalı, ek yerleri sıkıca birbirine öpüştürülmelidir. Aksi takdirde boşluklardan ısı kaçışı (ısı köprüsü) olur.
- Üzerine Basılmamalı: Taşyünü şilteler düşük dansiteli olduğu için üzerlerine basılması veya yük konulması durumunda ezilirler. Ezilen şilte kalınlığını kaybedeceği için yalıtım performansı (R değeri) düşer.
- Buhar Kesici Kullanımı: Alt kattan gelen sıcak ve nemli havanın şilte içinde yoğuşmasını (terleme yapmasını) engellemek için, şilte serilmeden önce betona alüminyum folyo veya buhar kesici örtü serilmesi tavsiye edilir (Folyolu taşyünü şilte kullanılmıyorsa).
Taşyünü şilteler, aynı zamanda yanmaz A1 sınıfında olduğu için, çatı ahşaplarını olası bir elektrik kontağı yangınına karşı mükemmel bir şekilde korur.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.