Büyük çaplı inşaat projelerinde (kamu binaları, hastaneler, oteller) veya bireysel mantolama işlerinde kullanılacak yalıtım malzemelerinin yasal standartları karşılaması hayati önem taşır. Piyasada Taşyünü adı altında satılan ancak standart dışı üretim yapılan ürünlerden kaçınmak için etiket ve belgeleri doğru okumak gerekir.
CE İşareti ve DoP (Performans Beyanı)
Avrupa Birliği (EN 13162) standartlarına göre üretilen her taşyünü paketinde CE işareti bulunmak zorundadır. Üretici firma, malzemenin kalınlık, ısı iletkenlik (λ), yangın sınıfı (A1) ve basınç dayanımı gibi test sonuçlarını içeren bir DoP (Declaration of Performance - Performans Beyanı) sunmalıdır. Malzeme şantiyeye indiğinde paketteki değerler ile projede istenen değerler örtüşmelidir.
TSE Belgesi
Türk Standartları Enstitüsü (TSE) belgesi, ürünün Türkiye'deki mevzuatlara ve üretim standartlarına uygun olduğunu kanıtlar. Kamu ihalelerinde (TOKİ vb.) kullanılacak taşyünlerinde TSE belgesi kesin şartlar arasındadır.
EUCEB (Avrupa Mineral Yün Belgelendirme Kurulu) Sertifikası
EUCEB sertifikası, taşyününün üretiminde kullanılan elyafların insan sağlığına zararlı olmadığını ve kanserojen (biosoluble) madde içermediğini kanıtlayan en prestijli uluslararası bağımsız kalite belgesidir. Özellikle yeşil binalarda ve hastanelerde EUCEB logolu ürünler tercih edilmelidir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.