İnşaat malzemeleri arasında en karakteristik dokuya sahip ürünlerden biri olan Taşyünü, markasına göre sarımsı, yeşilimsi veya bazen daha koyu kahverengi/gri tonlarda olabilir. Peki bu renk farklılıkları kaliteyi etkiler mi?
Bazaltın Gerçek Rengi
Taşyününün ham maddesi olan bazalt ve diyabaz kayaları doğada siyah, koyu gri veya koyu yeşil renktedir. Bu kayalar 1500°C'de eritilip pamuk şekeri gibi lif haline getirildiğinde asıl rengi açık gri/beyazımsı olur.
Rengi Veren "Reçine" (Bağlayıcı)
Liflerin bir arada durmasını ve levha formu almasını sağlamak için fırında üzerlerine "Bakalit" (fenol-formaldehit reçinesi) veya biyo-bazlı organik bağlayıcılar püskürtülür. Fırınlama (kürlenme) işlemi sırasında bu reçine pişerek sarı, hardal veya yeşilimsi kahverengi bir renk alır. Yani taşyününün piyasadaki o karakteristik sarı/yeşil rengi taştan değil, fırınlanmış reçineden gelir.
Renk Kalite Göstergesi Midir?
Hayır, renk tek başına bir kalite veya yoğunluk (dansite) göstergesi değildir. Bir markanın yeşilimsi taşyünü, diğerinin sarımtırak ürününden daha kötü veya iyi demek imkansızdır. Önemli olan rengi değil, ürünün etiketindeki ısı iletkenlik (λ), yoğunluk ve yangın sınıfı (A1) değerleridir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.