Dış cephe mantolaması, çatı arası yalıtımı veya bölme duvar uygulamalarında taşyünü levhaların projenin ölçülerine göre kesilmesi gerekir. Ancak sıradan maket bıçakları (falçata) veya testereler, yoğun ve lifli olan taşyününü keserken malzemenin dağılmasına, yırtılmasına ve aşırı tozmasına neden olur.
Özel Taşyünü Bıçağı (İzolasyon Bıçağı)
Taşyünü kesimi için en doğru alet, İzolasyon Bıçağı veya taşyünü testeresi adı verilen, uzun ve geniş namlulu, kenarları özel dalgalı (tırtıklı) tasarıma sahip bıçaklardır. Bu bıçaklar ekmek bıçağına benzer ancak dişleri eti yırtmadan liflerin arasından kayacak şekilde tasarlanmıştır.
Kesim Teknikleri
- Gönye Kullanımı: Düz ve net bir kesim için mutlaka bir mastar veya metal gönye kullanılmalıdır. Eğri kesilen levhalar cephede birleştiğinde aralarında ısı köprüsü oluşturacak boşluklar kalmasına sebep olur.
- Baskı Uygulamama: Kesim yaparken bıçakla malzemeye çok fazla dikey baskı uygulanmamalıdır; bu durum levhanın kenarlarının ezilmesine yol açar. İleri-geri hafif testere hareketleriyle, malzemenin kendi direncini kullanarak kesim yapılmalıdır.
Artık Parçaların Değerlendirilmesi
Doğru kesim yapıldığında ortaya çıkan file veya parça taşyünleri atılmamalıdır. Bu parçalar, pencere merkezlerinde (söve altlarında), kapı pervaz boşluklarında veya tesisat borularının etrafındaki delikleri tıkamak için harika birer dolgu malzemesi olarak kullanılabilir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.