Merkezi sistemle ısıtılan apartmanlarda, sitelerde veya otellerde en büyük enerji kayıpları; bodrum kattaki kazan dairesinden çıkan sıcak suyun, dairelerdeki radyatörlere ulaşana kadar geçtiği şaftlarda ve koridorlarda soğumasıyla yaşanır. Bu kaybı önlemek için tesisat borularının Taşyünü Prefabrik Boru kılıflarla yalıtılması şarttır.
Prefabrik Taşyünü Boru Nedir?
Boruların çapına tam uyumlu olacak şekilde, ortası delik silindir (kılıf) formunda yüksek basınçla üretilmiş taşyünü parçalarıdır. Dış yüzeyi genellikle alüminyum folyo ile kaplıdır. Bir tarafından boydan boya yarık (açık) olduğu için mevcut tesisat borusuna geçirilerek kolayca uygulanır ve folyo bant ile üzeri kapatılır.
Kauçuk Köpüğü Yerine Neden Taşyünü?
Soğutma sistemlerinde (klima boruları) terlemeyi önlemek için kauçuk köpüğü tercih edilirken, sıcak su ve buhar hatlarında kauçuk eriyebileceği için taşyünü zorunludur. Taşyünü 250°C'ye kadar formunu korurken, özel sanayi boruları 700°C'ye kadar dayanabilir.
Yakıt Tasarrufu ve Amortisman
Özellikle kışın buz gibi olan bodrum katlarından ve havalandırma boşluklarından geçen yalıtımsız borular devasa bir radyatör gibi ısıyı boşa yayar. Bu boruların alüminyum folyolu taşyünü ile kaplanması, kazan dairesindeki doğalgaz tüketimini %10 ila %15 arasında azaltarak sistemi sadece 1 kış sezonunda amorti eder.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.