Hastaneler, oteller, alışveriş merkezleri ve büyük konut sitelerinde elektrik kesintilerine karşı kullanılan sanayi tipi jeneratörler, çalışırken 100-110 desibel (dB) gibi kulak sağlığını tehdit eden ve yönetmelik sınırlarını aşan çok yüksek gürültüler üretirler. Bu odaların çevreye verdiği rahatsızlığı önlemek için Taşyünü Akustik Paneller kullanılır.
Neden Sünger Yerine Taşyünü?
Jeneratör odalarında akustik süngerler de kullanılabilse de, makine odalarında çok yüksek ısı açığa çıkar ve ciddi bir yangın riski vardır. Yanıcı poliüretan süngerler yerine, hem sesi yutan hem de A1 Sınıfı Yanmaz olan taşyünü, bu tür mekanlar için tek güvenli çözümdür.
Duvar ve Tavan Kaplaması
Jeneratör odasının iç duvarları ve tavanı, üzeri siyah cam tülü kaplı yüksek yoğunluklu (genellikle 70-90 dansite) taşyünü levhalarla kaplanır. Siyah cam tülü, malzemenin tozumasını engeller ve ses yutuculuk (absorbsiyon) performansını artırır. Gerekirse bu levhaların önüne delikli (perfore) sac veya akustik ahşap paneller monte edilerek sistemin mekanik dayanıklılığı sağlanır.
Titreşim (Vibrasyon) Yalıtımı
Makinenin sadece havaya yaydığı sesi değil, zemine verdiği titreşimi de kesmek gerekir. Bunun için jeneratörün oturduğu beton kaidenin altına, basınca dayanıklı (110-150 dansite) titreşim sönümleyici taşyünü levhalar yerleştirilerek bina geneline yayılan sarsıntı ve uğultu engellenir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.