Kimya, tekstil veya mobilya gibi yüksek yanıcı maddelerle çalışan devasa endüstriyel tesislerde bir yangın başladığında, en büyük öncelik personelin tahliyesi ve yangının belirli bir "hol" (bölüm) içinde hapsedilmesidir. Bu izolasyonu sağlayan yapılara Yangın Duvarı (Firewall) denir ve kalbinde her zaman Taşyünü bulunur.
Sistem Nasıl Çalışır?
Fabrika içindeki depolarla üretim sahası arasına çelik konstrüksiyonlu ve her iki yüzü yangına dayanıklı kırmızı alçıpan (FR) ile kaplı duvarlar örülür. Bu duvarların içine yüksek yoğunluklu (70-100 dansite arası) Taşyünü Levhalar hiç boşluk kalmayacak şekilde çift kat şaşırtmalı olarak yerleştirilir.
Zaman Kazandıran Kalkan
A1 sınıfı yanmaz taşyünü, alevlerin ve devasa ısının diğer tarafa geçmesini 120 dakikadan 180 dakikaya kadar (EI120 / EI180 standartları) engelleyebilir. Bu 2-3 saatlik süre, itfaiyenin gelip yangına müdahale etmesi ve binanın diğer tarafındaki milyonlarca liralık makine/mal stoğunun kurtarılması için hayati bir süredir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.