Binalardaki ısı yalıtımından tamamen farklı dinamiklere sahip olan endüstriyel tesisler, devasa ısı enerjileriyle çalışır. Buhar kazanları, sanayi tipi fırınlar, sıcak su ve kızgın yağ boru hatlarında oluşacak ısı kayıpları, tesise inanılmaz boyutlarda maddi zarar verir. Bu sistemlerin yalıtımında ise tartışmasız lider malzeme Sanayi Tipi Taşyünü'dür.
Rulo, Levha ve Rabitz Telli Şilte Formları
Sanayi yalıtımında kullanım yerine göre farklı taşyünü formları kullanılır:
- Rabitz Telli Şilte: Geniş çaplı kazanlar, fırınlar ve büyük boru hatlarına sarılarak uygulanır. Üzerindeki galvanizli tel örgü (rabitz teli), malzemenin yüksek sıcaklıklarda bile formunu korumasını ve çelik kuşaklarla sisteme sıkıca sabitlenmesini sağlar.
- Sanayi Levhaları: Düz yüzeyli fırın duvarları veya dikdörtgen kesitli sıcak hava kanallarında kullanılır.
- Taşyünü Boru (Prefarik): Standart çaplardaki tesisat borularına geçme usulüyle kolayca uygulanan, ortası delik silindir formundaki taşyünü ürünlerdir (çıplak veya alüminyum folyolu).
Sıcaklık Dayanımı
Standart bina yalıtımında kullanılan taşyünleri genelde 250°C'ye kadar formunu korurken, sanayi tipi taşyünleri (özel bağlayıcılar veya bağlayıcısız üretim ile) 700°C - 750°C sürekli çalışma sıcaklıklarına dayanabilir. Alevin veya aşırı sıcaklığın olduğu her noktada en güvenilir yalıtım bariyeridir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.