Dış cephe Taşyünü Mantolama uygulamasına hiçbir zaman doğrudan toprağa veya kaldırıma değecek şekilde başlanmaz. Uygulamanın en kritik adımı, zemin kotundan yaklaşık 30-50 cm yukarıda "Su Basman Profili" (Başlangıç Profili) ile teraziye alınarak başlanmasıdır.
Su Basman Profilinin Görevi Nedir?
Alüminyum veya çelikten üretilen bu U şeklindeki metal profiller, binanın etrafını çepeçevre sarar. İlk sıra taşyünü levhalar bu profilin içine oturtulur.
- Terazi ve Gönye: Levhaların cephe boyunca ip gibi dümdüz (terazisinde) yükselmesini sağlar.
- Darbe Koruması: Taşyünü yumuşak bir malzemedir. Zemin hizasından gelebilecek tekmeler, araç çarpmaları veya bahçe aletlerinin darbelerine karşı sistemin alt kısmında metal bir kalkan oluşturur.
- Kapiler Su Yükselmesini Kesmek: Yağmur sularının yerden sıçraması veya topraktaki nemin (kapiler etki ile) sünger gibi taşyününün içine tırmanıp sistemi çürütmesi, su basman profili sayesinde kesin olarak engellenir.
Zemin ile su basman profili arasında kalan o 30-50 cm'lik boşluk ise genellikle su emmeyen ve darbelere çok dayanıklı olan XPS (Ekstrüde Polistiren) köpükler ile kaplanarak yalıtım bütünlüğü sağlanır.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.