Ahşap karkaslı yapılar, hafiflikleri ve estetikleri ile öne çıksalar da, en büyük dezavantajları "trampet etkisi" dediğimiz ses iletkenlikleridir. Üst katta yürüyen birinin ayak sesleri, alt katta yankılanarak duyulur. Ahşap zeminlerde bu sorunu çözmenin en etkili yolu Taşyünü Şilte veya Levha uygulamasıdır.
Karkas Arası Dolgu
Ahşap taşıyıcı kirişlerin (kalasların) arasına, kiriş kalınlığıyla aynı hizada olacak şekilde taşyünü levhalar sıkıca yerleştirilir. Taşyünü, boşluktaki rezonansı (havadan yayılan sesi) emer ve alt kata inmesini engeller.
Darbe Sesine Karşı Yüzer Zemin
Sadece karkas arasını doldurmak, ayak sesini (darbe sesini) tamamen kesmez. Darbe sesini kesmek için ahşap kaplama (OSB veya parke) ile taşıyıcı karkas arasına, yüksek yoğunluklu (110-120 dansite) Taşyünü Yüzer Döşeme Levhası serilmelidir. Bu katman, adeta bir amortisör görevi görerek ayak darbesinin titreşimlerini yutar ve ahşap karkasa iletilmesini engeller.
Nem Bariyeri Detayı
Ahşabın çürümesini engellemek için, özellikle zemin katlarda veya altında ısıtılmayan bir bodrum olan döşemelerde taşyünü uygulanırken, sıcak tarafa mutlaka bir buhar kesici membran serilmelidir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.