Geleneksel betonarme binaların yanı sıra hafif çelik, ahşap karkas ve prefabrik yapılar giderek daha popüler hale gelmektedir. Bu yapı sistemlerinin en zayıf noktası, duvar kesitlerinin ince olması nedeniyle yüksek ses ve ısı geçirgenliğine sahip olmalarıdır. İşte bu noktada Taşyünü devreye girer.
Karkas Arası İzolasyon
Hafif çelik ve ahşap yapılarda taşıyıcı dikmeler (C ve U profiller veya ahşap kirişler) arasına boşluk bırakmadan 50 kg/m³ veya daha yüksek yoğunluklu taşyünü levhalar yerleştirilir. Taşyünü, esnek yapısı sayesinde profiller arasına sıkışarak ısı köprülerini engeller.
Yangın Geciktirme Hayat Kurtarır
Özellikle ahşap yapıların en büyük riski yangındır. Ahşap karkasın arasına yerleştirilen taşyünü (A1 yanmaz), olası bir yangında alevlerin duvarın diğer tarafına geçmesini veya taşıyıcı sistemi tutuşturmasını dakikalarca, hatta saatlerce geciktirir.
Akustik İyileştirme
Hafif yapı elemanları, kütleleri düşük olduğu için sesi çok kolay iletir (trampet etkisi). Taşyünü dolgusu, bu rezonans boşluğunu doldurarak hem içeriden dışarıya hem de dışarıdan içeriye olan ses transferini sönümler.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.